Mija kilka miesięcy od adopcji. Twój pies zna już rytm nowego domu. Wie, gdzie stoi miska, o której godzinie zwykle wychodzicie na spacer i w którym miejscu najlepiej położyć się wieczorem, żeby mieć wszystkich domowników na oku. Coraz częściej przychodzi po głaskanie. Śpi spokojnie. Cieszy się na Twój powrót. Stał się częścią Waszego życia. Ale czasem pojawia się pytanie, którego nie da się tak łatwo odsunąć: czy on jeszcze pamięta osobę, z którą mieszkał wcześniej?
Czy gdyby po roku albo kilku latach spotkał poprzedniego opiekuna, rozpoznałby jego zapach, twarz albo głos? Czy czasami za nim tęskni? A może wraz z budowaniem więzi z nową rodziną dawne wspomnienia po prostu znikają? To szczególnie emocjonalny temat dla opiekunów psów adoptowanych, przejętych od poprzednich właścicieli albo takich, które z różnych powodów musiały zmienić dom.
Nauka nie pozwala nam zajrzeć bezpośrednio do psich wspomnień. Nie możemy zapytać psa, czy wieczorem przypomina sobie człowieka, z którym żył pięć lat temu. Badania pokazują jednak coś bardzo ciekawego. Istnieją mocne podstawy, aby sądzić, że pies może pamiętać poprzedniego opiekuna, szczególnie jeśli łączyła ich długotrwała i ważna relacja.
Psy potrafią rozpoznawać znajomych ludzi na podstawie zapachu, głosu i informacji wizualnych. Mają również bardziej złożone możliwości pamięciowe, niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu przypuszczaliśmy. Jednocześnie pamiętanie poprzedniego człowieka nie oznacza, że pies nie może stworzyć równie ważnej więzi z nowym opiekunem. I być może właśnie to jest w całym tym temacie najpiękniejsze.
Czego dowiesz się z tego artykułu? Z tego poradnika dowiesz się:
- czy pies pamięta poprzedniego opiekuna,
- po czym pies może rozpoznać człowieka po długiej rozłące,
- jakie znaczenie ma dla psa zapach konkretnej osoby,
- czy pies rozpoznaje głos poprzedniego opiekuna,
- czy psy potrafią rozpoznawać ludzkie twarze,
- jak działa pamięć psa i czym różni się od naszej,
- jak długo pies może pamiętać człowieka,
- czy pies może tęsknić za poprzednim opiekunem,
- czy adoptowany pies może jednocześnie pamiętać dawną rodzinę i pokochać nową,
- dlaczego zachowanie psa przy ponownym spotkaniu z poprzednim opiekunem może być bardzo różne,
- jak pomóc psu spokojnie odnaleźć się w nowym domu.
Czy pies pamięta poprzedniego opiekuna?
Najkrótsza odpowiedź brzmi: tak, jest to bardzo możliwe. Szczególnie jeżeli pies przez dłuższy czas mieszkał z daną osobą, miał z nią regularny kontakt i stworzył z nią ważną relację. Nie oznacza to jednak, że możemy określić psie wspomnienia w taki sam sposób jak ludzkie.
Człowiek może przypomnieć sobie konkretny dzień sprzed lat. Pamiętamy miejsce, rozmowę, ubranie drugiej osoby, pogodę albo wydarzenia, które nastąpiły później. W przypadku psa nie wiemy, czy jego doświadczenie pamięci ma podobną formę. Wiemy natomiast, że psy potrafią przechowywać i wykorzystywać informacje dotyczące ludzi, których znają. Badania wykazały między innymi, że pies może:
- reagować inaczej na zapach znajomego człowieka niż obcej osoby,
- rozpoznać głos swojego opiekuna,
- rozróżniać znajome ludzkie twarze,
- tworzyć oczekiwania dotyczące konkretnej osoby na podstawie jej zapachu,
- zapamiętywać zdarzenia i zachowania, których wcześniej nie uczył się celowo zapamiętywać.
Wszystko to pokazuje, że świat znajomych ludzi nie znika z psiego umysłu w chwili zamknięcia drzwi poprzedniego domu.
Pies może pamiętać człowieka przede wszystkim poprzez zapach
Dla nas spotkanie po latach najczęściej zaczyna się od spojrzenia: „Znam tę twarz.” Dla psa kolejność może wyglądać inaczej. Nos odgrywa w jego poznawaniu świata ogromną rolę. W badaniu wykorzystującym funkcjonalny rezonans magnetyczny, określany skrótem fMRI (ang. functional Magnetic Resonance Imaging), naukowcy prezentowali psom różne zapachy pochodzące od ludzi i innych psów.
Szczególnie interesująca reakcja pojawiała się przy zapachu znajomego człowieka, który nie był w danym momencie obecny w pomieszczeniu. Zapach znajomej osoby wiązał się z wyraźną reakcją obszaru mózgu związanego z pozytywnymi oczekiwaniami. To bardzo ważny element odpowiedzi na pytanie, czy pies pamięta poprzedniego opiekuna.
Zapach człowieka może stanowić dla psa niezwykle silną informację dotyczącą jego tożsamości – zapach może przywoływać oczekiwanie konkretnej osoby
Jeszcze ciekawsze wyniki przyniosło badanie, w którym sprawdzano, jak psy podążają za śladem zapachowym swojego opiekuna. Psy nie zachowywały się tak, jakby trop był po prostu interesującym zapachem. Badacze uzyskali wyniki sugerujące, że zapach właściciela może prowadzić do oczekiwania pojawienia się właśnie tej konkretnej osoby. To oznacza, że zapach nie musi być dla psa anonimową informacją typu: „znam ten aromat”.
Może być związany z reprezentacją konkretnego człowieka: „to jest zapach tej osoby”. Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć, jak ogromne znaczenie ma zapach w codziennym życiu psa, zajrzyj również do naszego artykułu „Jak pachnie świat psa? Wszystko, co warto wiedzieć o niezwykłym psim węchu”.
Czy pies pamięta głos poprzedniego opiekuna?
Zapach nie jest jedyną wskazówką. Pies może również rozpoznawać człowieka po głosie. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Animal Cognition psy słuchały nagrań głosu swojego opiekuna oraz głosów innych osób. Wyniki pokazały, że psy potrafiły identyfikować głos właściciela bez możliwości zobaczenia go ani wyczucia jego zapachu. Naukowcy badali również, jakie cechy akustyczne głosu pomagają psom odróżniać poszczególnych ludzi.
Wyobraź więc sobie psa, który przez kilka lat codziennie słyszał: „idziemy na spacer?”, „chodź tutaj” albo swoje imię wypowiadane zawsze w charakterystyczny sposób. Później przez długi czas tego głosu nie słyszy. Nie mamy podstaw, aby zagwarantować, że każdy pies po dowolnie długiej rozłące natychmiast go rozpozna. Ale wiemy, że psy potrafią kodować informacje pozwalające odróżniać głos konkretnego człowieka od innych głosów. Dlatego znajomy ton wypowiedziany po długim czasie może być kolejnym bardzo ważnym elementem rozpoznania.
A czy pies pamięta twarz człowieka?
Także wzrok bierze udział w rozpoznawaniu ludzi. Choć psi świat jest w dużej mierze światem zapachów, nie oznacza to, że twarz człowieka jest dla psa bez znaczenia.
Badania pokazały, że psy są zdolne do rozróżniania ludzi na podstawie informacji wizualnych pochodzących z twarzy. W eksperymentach dotyczących przetwarzania twarzy psy potrafiły odróżniać osoby znajome od innych ludzi. Szczególnie ciekawy jest jeszcze inny element.
Wcześniejsze eksperymenty pokazywały, że po usłyszeniu głosu właściciela pies może stworzyć oczekiwanie zobaczenia odpowiadającej mu twarzy. Innymi słowy, informacje płynące z różnych zmysłów mogą łączyć się w reprezentację konkretnego człowieka. To trochę tak, jakby dla psa znajoma osoba składała się z wielu elementów: zapachu + głosu + wyglądu + sposobu poruszania się + wspólnych doświadczeń.
Dlatego przy ponownym spotkaniu po długim czasie jeden sygnał może uruchamiać kolejne. Najpierw zapach. Potem głos. Spojrzenie. Sposób poruszania się. I być może nagle człowiek, który przez chwilę wydawał się obcy, staje się znowu kimś znajomym.
Czy pies ma wspomnienia podobne do ludzkich?
To jedno z najbardziej fascynujących pytań. Przez długi czas badania nad pamięcią zwierząt koncentrowały się przede wszystkim na prostym uczeniu: pies wykonuje zachowanie → otrzymuje nagrodę → zapamiętuje zależność.
Ale pamięć jest znacznie bardziej skomplikowana. W 2016 roku Claudia Fugazza, Ádám Miklósi i współpracownicy przeprowadzili eksperyment pokazujący, że psy potrafią przypominać sobie działania wykonane wcześniej przez człowieka nawet wtedy, gdy w chwili obserwacji nie miały powodu zakładać, że będą musiały je później odtworzyć.
Autorzy określili ten mechanizm jako pamięć epizodycznopodobną. To określenie jest ważne. Nie oznacza bowiem, że możemy powiedzieć: „pies wspomina wakacje sprzed trzech lat dokładnie tak jak ja”. Nie mamy do tego podstaw. Pokazuje jednak, że psia pamięć nie ogranicza się do wyuczonych komend i prostych skojarzeń.
Pies potrafi zachować informacje dotyczące zdarzeń, które wcześniej obserwował. Kolejne badania wskazywały również na możliwość przypominania sobie własnych spontanicznych działań. To kolejny powód, dla którego nie należy traktować dawnego opiekuna jak informacji, która po prostu zostaje „wykasowana”.
Jak długo pies pamięta człowieka?
Tu zaczyna się trudniejsza część. W internecie można znaleźć bardzo konkretne odpowiedzi: „pies pamięta człowieka przez pięć lat”, „pies nigdy nie zapomina właściciela”, „po kilku miesiącach zapomina poprzedni dom”. Problem polega na tym, że nauka nie daje nam uniwersalnej liczby.
Nie istnieje wiarygodny zegar mówiący: po 742 dniach pamięć o opiekunie znika. To, czy konkretna osoba pozostanie dla psa rozpoznawalna po długiej przerwie, prawdopodobnie zależy od wielu czynników.
– długości wcześniejszej relacji
Inaczej możemy patrzeć na człowieka, z którym pies spędził kilka dni, a inaczej na osobę obecną codziennie przez pierwszych pięć lat jego życia.
– znaczenia tej relacji
Osoba karmiąca psa, spacerująca z nim, odpoczywająca obok niego i zapewniająca poczucie bezpieczeństwa może stać się dla niego ważną figurą społeczną. Badania nad relacją człowiek–pies pokazują, że opiekun może pełnić funkcję bezpiecznej bazy, podobnie jak ważna figura przywiązania.
– liczby skojarzeń
Zapach. Głos. Dotyk. Codzienne rytuały. Samochód. Droga spacerowa. Konkretny pokój. Sposób zakładania szelek. Im więcej elementów wielokrotnie występowało razem z konkretnym człowiekiem, tym bogatsza jest sieć doświadczeń związanych z tą osobą.
– indywidualnych cech psa
Psy różnią się temperamentem, historią, doświadczeniami, wiekiem i sposobem reagowania na ludzi. Dlatego nie każdy pies zareaguje na ponowne spotkanie w taki sam sposób. Nie możemy więc uczciwie powiedzieć, jak długo każdy pies pamięta poprzedniego opiekuna. Możemy natomiast powiedzieć, że mechanizmy rozpoznawania znajomych ludzi są u psów wystarczająco rozwinięte, aby długotrwała pamięć konkretnego człowieka była całkowicie prawdopodobna.
Czy pies pamięta poprzedniego opiekuna po kilku latach?
Może. I takie spotkania rzeczywiście mogą prowadzić do bardzo intensywnej reakcji. Trzeba jednak zachować ostrożność przy interpretowaniu filmów pokazujących psy „rozpoznające właściciela po dziesięciu latach”. Nagranie może być piękne i autentyczne, ale samo w sobie nie jest kontrolowanym eksperymentem naukowym.
Nie wiemy, które wskazówki wykorzystał pies. Zapach? Głos? Wygląd? Sposób chodzenia? Połączenie wszystkich tych elementów? Nie wiemy też, czy pierwsze sekundy spotkania zostały pokazane.
Dlatego zamiast mówić: „każdy pies pamięta właściciela przez całe życie” bezpieczniej powiedzieć: pies posiada kilka niezależnych mechanizmów pozwalających rozpoznawać znajomych ludzi, dlatego możliwość rozpoznania dawnego opiekuna nawet po długim czasie jest biologicznie i poznawczo bardzo prawdopodobna. To mniej efektowne zdanie. Ale znacznie uczciwsze.
Czy pies tęskni za poprzednim opiekunem?
Tutaj odpowiedź wymaga jeszcze większej ostrożności. Bo słowo „tęsknota” niesie ze sobą bardzo ludzkie znaczenie. Kiedy my tęsknimy, możemy świadomie myśleć: „chciałbym znowu zobaczyć tę osobę”. Możemy przypominać sobie wspólne sytuacje, zastanawiać się, gdzie ktoś teraz jest i wyobrażać sobie przyszłe spotkanie.
Nie wiemy, czy pies przeżywa nieobecność człowieka właśnie w taki sposób. Wiemy natomiast, że psy tworzą relacje przywiązania z ludźmi, a obecność opiekuna może wpływać na ich poczucie bezpieczeństwa oraz zachowanie. Dlatego utrata ważnej osoby i nagła zmiana środowiska mogą mieć dla psa znaczenie. Pies może:
- szukać znanych osób,
- zachowywać się inaczej w nowym miejscu,
- być początkowo bardziej wycofany,
- potrzebować czasu na poznanie nowych rytuałów,
- reagować na znajome zapachy lub głosy,
- stopniowo budować poczucie bezpieczeństwa przy nowym człowieku.
Ale nie każdą taką reakcję powinniśmy od razu nazywać „tęsknotą za poprzednim właścicielem”. Zmieniło się przecież znacznie więcej. Dom. Zapachy. Plan dnia. Drogi spacerowe. Ludzie. Dźwięki. Miejsce odpoczynku. Cały znany dotychczas świat.
Czy pies może pamiętać poprzedniego opiekuna i jednocześnie pokochać nowego?
Tak — i to jest bardzo ważne. Pamięć nie jest miejscem, w którym może zmieścić się tylko jeden człowiek. Jeżeli adoptujesz psa i zastanawiasz się: „A co jeśli on cały czas pamięta poprzedniego opiekuna?” nie musisz traktować tego jak konkurencji.
Badania nad psami ze schronisk pokazują, że dorosłe psy potrafią stosunkowo szybko tworzyć relacje z nowymi ludźmi. Już wcześniejsze eksperymenty wskazywały, że psy przebywające w schroniskach mogą wykazywać zachowania związane z tworzeniem więzi po stosunkowo krótkich, powtarzanych interakcjach z człowiekiem.
Jeszcze ciekawsze są badania psów, które wcześniej mieszkały w schronisku, a następnie znalazły rodziny. W badaniu dotyczącym tak zwanego efektu bezpiecznej bazy psy pochodzące ze schronisk wyraźnie odróżniały swoich aktualnych opiekunów od obcych osób. Wyniki pokazały, że wcześniejsze życie w schronisku nie uniemożliwiało im stworzenia istotnej relacji z nowym człowiekiem. To niezwykle ważna informacja.
Nowa więź nie wymaga zapomnienia starej. Pies może mieć wcześniejsze doświadczenia, a jednocześnie nauczyć się: „tutaj jestem bezpieczny”, „z tą osobą spaceruję”, „ten głos znam”, „tutaj odpoczywam”, „to jest teraz mój dom”. Więcej o subtelnych oznakach budowania takiej relacji przeczytasz w naszym artykule „Jak pies okazuje zaufanie opiekunowi? 10 subtelnych sygnałów”.
Czy pies może mieć dwóch ważnych opiekunów?
Oczywiście. Wiele psów żyje w kilkuosobowych rodzinach i tworzy relacje z więcej niż jednym człowiekiem. Nie musi istnieć jeden wyłączny „właściciel” zapisany w psim umyśle. Relacja może wyglądać inaczej z każdym domownikiem. Z jedną osobą pies najchętniej spaceruje. Przy drugiej zasypia. Trzeciej najczęściej przynosi zabawki.
W przypadku psa, który zmienił dom, jego historia społeczna również nie musi zostać wymazana. Poprzedni opiekun może pozostawać osobą znajomą, podczas gdy nowy człowiek staje się najważniejszą częścią aktualnej codzienności. Jeżeli interesuje Cię, jak psy budują preferencje wobec konkretnych osób, przeczytaj również „Kogo pies uważa za pana i jak wybiera swojego opiekuna?”.
Co się stanie, jeśli pies ponownie spotka poprzedniego opiekuna?
Nie istnieje jedna prawidłowa reakcja. Jeden pies może natychmiast pobiec do człowieka. Drugi zatrzyma się kilka metrów wcześniej i zacznie intensywnie węszyć. Trzeci będzie potrzebował kilkunastu sekund. Czwarty może zachować się stosunkowo spokojnie. To, że pies nie skacze z radości, nie oznacza automatycznie, że nie rozpoznał człowieka.
Podobnie bardzo intensywne pobudzenie nie musi oznaczać dokładnie tego samego, co ludzkie: „tak bardzo za tobą tęskniłem!”. Warto patrzeć na całą mowę ciała:
- sposób zbliżania się,
- napięcie mięśni,
- ułożenie uszu i ogona,
- dobrowolne poszukiwanie kontaktu,
- węszenie,
- sposób poruszania się,
- zachowanie po pierwszych sekundach spotkania.
Każdy pies może przetwarzać taką sytuację trochę inaczej.
A co, jeśli poprzednie doświadczenia psa były złe?
To również ważna część tego tematu. Pamiętanie człowieka nie oznacza automatycznie pozytywnego wspomnienia. Jeżeli wcześniejsze doświadczenia były trudne, określone cechy sytuacji mogą wiązać się dla psa z nieprzyjemnymi skojarzeniami. Może to dotyczyć nie tylko konkretnej osoby, lecz również:
- tonu głosu,
- sposobu dotykania,
- gwałtownych ruchów,
- określonych miejsc,
- przedmiotów,
- dźwięków,
- sposobu podchodzenia do psa.
Jednocześnie trzeba uważać z tworzeniem historii, których nie znamy. Jeżeli adoptowany pies boi się mężczyzn, nie oznacza to automatycznie, że „na pewno bił go poprzedni właściciel”. Jeśli boi się miotły, również nie możemy na tej podstawie stwierdzić, że ktoś wcześniej go nią uderzał. Zachowanie może wynikać z wielu doświadczeń, poziomu socjalizacji i indywidualnych predyspozycji. Obserwujmy psa, ale nie dopisujmy mu biografii bez dowodów.
Jak pomóc psu po zmianie opiekuna?
Nowy dom może być dla psa ogromną zmianą. Nawet jeśli trafił do wspaniałego miejsca. Na początku nie zna jeszcze codziennych zasad. Nie wie, czy za chwilę ktoś wyjdzie. Nie wie, gdzie będzie spał. Nie zna dźwięku windy. Nie wie, którą drogą chodzicie rano. Nie rozumie jeszcze, że szelest kluczy oznacza spacer, a wieczorne gaszenie świateł zapowiada odpoczynek.
Dlatego pierwszym celem nie powinno być: „muszę sprawić, żeby jak najszybciej mnie pokochał”. Znacznie lepszym celem jest: „pokażę mu, że jego nowy świat jest przewidywalny i bezpieczny”.
– pozwól mu obserwować
Nie każdy pies od pierwszego dnia chce intensywnego kontaktu. Niektóre potrzebują podejść kilka razy, powąchać człowieka, odejść i wrócić. Daj mu tę możliwość.
– buduj przewidywalny rytm dnia
Regularne spacery, odpoczynek, karmienie i spokojne rytuały pomagają psu nauczyć się zasad nowego środowiska.
– nie wymuszaj bliskości
Jeżeli pies chce leżeć dwa metry od Ciebie zamiast na kanapie obok — pozwól mu. Spokojny odpoczynek w Twojej obecności może być bardzo ważnym etapem budowania zaufania.
– obserwuj subtelne sygnały
Pierwszym przejawem więzi wcale nie musi być entuzjastyczne wskakiwanie na kolana. Czasami jest nim pies, który po raz pierwszy zasypia głęboko przy Tobie. Albo przestaje podnosić głowę przy każdym Twoim ruchu. Albo zaczyna spontanicznie podążać za Tobą z pokoju do pokoju. O tym zachowaniu więcej przeczytasz w artykule „Dlaczego pies chodzi za Tobą krok w krok? Co oznacza to zachowanie?”.
Czy powinno się pokazać psu poprzedniego opiekuna?
Nie ma jednej zasady odpowiedniej dla każdego psa. Jeżeli rozstanie było spokojne, relacja dobra, a kontakt z dawnym opiekunem jest możliwy, spotkanie nie musi być czymś złym. Ale również nie jest obowiązkiem psa. Nie trzeba organizować spotkania tylko po to, aby „sprawdzić, czy pamięta”. Szczególnie jeśli pupil dopiero adaptuje się do nowej sytuacji, ważniejsze może być zapewnienie mu spokojnej i przewidywalnej codzienności.
Jeżeli poprzednie środowisko wiązało się z trudnymi doświadczeniami albo nie znamy historii psa, warto oceniać sytuację indywidualnie. Najważniejsze pytanie nie brzmi: „Czy to spotkanie będzie wzruszające dla ludzi?” ale: „Czy będzie dobre dla psa?”
Czy pies może szukać poprzedniego opiekuna?
Po zmianie domu niektóre psy mogą częściej obserwować drzwi, reagować na dźwięki na klatce, być niespokojne albo szukać wyjścia. Nie oznacza to automatycznie, że świadomie „czekają na poprzedniego właściciela”. Pies znalazł się przecież w zupełnie nowym środowisku i może próbować zrozumieć, co się właśnie wydarzyło.
Z czasem poznaje nowe punkty odniesienia. Twój zapach. Twój głos. Twoje kroki na klatce schodowej. Dźwięk klucza. Trasę porannego spaceru. Miejsce swojej miski. Swoje wygodne legowisko. I właśnie z takich powtarzających się doświadczeń stopniowo powstaje nowa codzienność.
Czy pies zapomina o poprzednim opiekunie, gdy przywiąże się do nowego?
Nie ma powodu zakładać, że tak właśnie musi być. Nowe wspomnienia nie muszą usuwać starych. To, że pies zaczyna cieszyć się na Twój widok, przychodzi do Ciebie po wsparcie, zasypia przy Tobie i wybiera Cię jako ważną osobę, nie mówi nic złego o jego wcześniejszej relacji. I odwrotnie.
Jeżeli po latach bardzo emocjonalnie zareaguje na widok poprzedniego opiekuna, nie oznacza to, że jego obecna więź z Tobą jest słabsza. To nie konkurs. Być może właśnie tutaj najbardziej przeszkadza nam ludzkie patrzenie na relacje. Chcielibyśmy wiedzieć: „Kogo kocha bardziej?” Pies nie musi dokonywać takiego wyboru. W jego życiu mogą istnieć ludzie, którzy byli ważni kiedyś, i ludzie, którzy są jego światem dzisiaj.
Pamięć nie musi przeszkadzać w nowym początku
Być może adoptujesz psa, który miał już przed Tobą całe życie. Kogoś znał. Z kimś spacerował. Przy kimś zasypiał. Ktoś wypowiadał jego imię setki razy. Nie musisz z tym konkurować. Nie musisz sprawiać, żeby zapomniał. Możesz po prostu dopisać kolejny bezpieczny rozdział.
Najpierw pies rozpoznaje Twój zapach. Później wie, które kroki na klatce należą do Ciebie. Zaczyna podnosić głowę, kiedy słyszy Twój głos. Wie, gdzie razem chodzicie rano. Zna porę wieczornego odpoczynku. Coraz częściej zasypia bez czuwania. A pewnego dnia orientujesz się, że nie zastanawia się już, co wydarzy się za chwilę. Po prostu jest u siebie.
Czy nadal pamięta człowieka, z którym żył wcześniej? Być może tak. I to wcale nie odbiera niczego Waszej relacji. Bo jedna z najpiękniejszych rzeczy, jakie pokazują badania nad psami po zmianie domu, jest bardzo prosta: pies potrafi stworzyć nową, prawdziwą więź. Nie dlatego, że wymazał przeszłość. Ale dlatego, że nauczył się, że także tutaj jest ktoś, komu można zaufać.
Po więcej inspiracji, wiedzy i starannie zaprojektowanych akcesoriów dla psów zapraszamy na www.bowlandbone.pl — miejsce stworzone z myślą o opiekunach, którzy chcą łączyć codzienny komfort pupila z ponadczasowym stylem.
– zespół Bowl&Bone Republic
FAQ (ang. Frequently Asked Questions), czyli najczęstsze pytania do artykułu –
Czy pies pamięta poprzedniego opiekuna? Jak długo pies pamięta człowieka?
Czy pies pamięta poprzedniego opiekuna?
Tak, jest to bardzo możliwe, szczególnie jeżeli pies przez dłuższy czas żył z daną osobą i łączyła ich ważna relacja. Psy potrafią rozpoznawać znajomych ludzi na podstawie między innymi zapachu, głosu oraz informacji wizualnych. Nie możemy jednak dokładnie określić, jak wygląda subiektywne wspomnienie konkretnej osoby w psim umyśle.
Jak długo pies pamięta poprzedniego właściciela?
Nie istnieje naukowo potwierdzony uniwersalny okres, po którym pies zapomina człowieka. Znaczenie mogą mieć długość i charakter wcześniejszej relacji, liczba wspólnych doświadczeń oraz indywidualne cechy psa. Dlatego twierdzenia, że każdy pies pamięta człowieka przez konkretną liczbę miesięcy lub lat, należy traktować ostrożnie.
Czy pies może rozpoznać właściciela po kilku latach?
Jest to możliwe. Psy dysponują kilkoma mechanizmami rozpoznawania znajomych ludzi — mogą wykorzystywać zapach, głos i informacje wizualne. Nie możemy jednak zagwarantować, że każdy pies rozpozna każdą osobę po dowolnie długiej przerwie.
Po czym pies rozpoznaje poprzedniego opiekuna?
Najważniejszymi wskazówkami mogą być zapach, głos, wygląd, sposób poruszania się oraz cały zestaw skojarzeń powstałych podczas wspólnego życia. Badania pokazują, że psy potrafią wykorzystywać informacje pochodzące z różnych zmysłów do rozpoznawania konkretnych ludzi.
Czy pies pamięta zapach człowieka?
Zapach jest bardzo istotnym źródłem informacji dla psa. Badania nad reakcją psiego mózgu na zapachy wykazały szczególną odpowiedź na zapach znajomego człowieka, nawet gdy tej osoby nie było w pobliżu.
Czy pies pamięta głos właściciela?
Badania pokazują, że psy potrafią rozpoznawać głos swojego opiekuna bez jednoczesnego widzenia go czy korzystania z jego zapachu. Wskazuje to, że cechy głosu mogą stanowić dla psa informację o tożsamości konkretnego człowieka.
Czy pies tęskni za poprzednim właścicielem?
Pies może doświadczać zmiany związanej z utratą ważnej osoby i środowiska, jednak nie możemy stwierdzić, że przeżywa tęsknotę dokładnie tak samo jak człowiek. Psy tworzą relacje przywiązania z ludźmi, dlatego rozstanie z ważnym opiekunem może mieć znaczenie dla ich zachowania i poczucia bezpieczeństwa.
Czy adoptowany pies zapomina poprzedniego opiekuna?
Nie ma podstaw, aby zakładać, że adopcja automatycznie powoduje zapomnienie wcześniejszego człowieka. Jednocześnie psy potrafią tworzyć silne więzi z nowymi opiekunami. Badania obejmujące psy pochodzące ze schronisk pokazują, że mogą one traktować nowych właścicieli jako ważne figury przywiązania i bezpieczną bazę.
Czy pies może pokochać nowego opiekuna, jeśli pamięta poprzedniego?
Tak. Nie ma powodu traktować poprzedniej i obecnej więzi jako konkurujących ze sobą. Możliwość rozpoznawania człowieka z przeszłości nie przeszkadza psu w tworzeniu nowej, ważnej relacji społecznej.
Czy pies pamięta osobę, która go skrzywdziła?
Pies może tworzyć długotrwałe skojarzenia z nieprzyjemnymi doświadczeniami, jednak na podstawie samego zachowania nie zawsze możemy określić dokładnie, co wydarzyło się w jego przeszłości. Dlatego nie należy automatycznie przypisywać każdego lęku konkretnemu wcześniejszemu zdarzeniu.
Czy warto pozwolić psu spotkać poprzedniego opiekuna?
Zależy to od historii konkretnego psa, charakteru wcześniejszej relacji i jego aktualnej sytuacji. Spotkanie nie jest konieczne tylko po to, aby sprawdzić, czy pies pamięta daną osobę. Najważniejsze powinno być bezpieczeństwo i komfort zwierzęcia.
Po czym poznać, że adoptowany pies zaczyna ufać nowemu opiekunowi?
Oznakami mogą być coraz swobodniejszy odpoczynek w jego obecności, dobrowolne szukanie kontaktu, spokojne podążanie za opiekunem, inicjowanie wspólnych aktywności czy zwracanie się do niego w nowych lub trudniejszych sytuacjach. Nie każdy pies okazuje więź w ten sam sposób.
Źródła i inspiracje wykorzystane do napisania artykułu
Czy pies pamięta poprzedniego opiekuna? Jak długo pies pamięta człowieka?
- Berns G.S., Brooks A.M., Spivak M. – „Scent of the familiar: An fMRI study of canine brain responses to familiar and unfamiliar human and dog odors”, Behavioural Processes – badanie dotyczące reakcji psiego mózgu na zapach znajomego człowieka.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24607363/
DOI (ang. Digital Object Identifier): 10.1016/j.beproc.2014.02.011 - Bräuer J., Belger J. – „Dogs display owner-specific expectations based on olfaction”, Scientific Reports – badanie sprawdzające, czy zapach opiekuna prowadzi psa do oczekiwania pojawienia się konkretnej osoby.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7870809/ - Gábor A., Kaszás N., Faragó T. i wsp. – „The acoustic bases of human voice identity processing in dogs”, Animal Cognition – badanie pokazujące zdolność psów do rozpoznawania głosu swojego opiekuna.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9334438/
DOI (ang. Digital Object Identifier): 10.1007/s10071-022-01601-z - Huber L., Racca A., Scaf B. i wsp. – „Discrimination of familiar human faces in dogs (Canis familiaris)” – badanie dotyczące zdolności psów do rozróżniania znajomych ludzi na podstawie informacji wizualnych.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3807667/ - Fugazza C., Pogány Á., Miklósi Á. – „Recall of Others’ Actions after Incidental Encoding Reveals Episodic-like Memory in Dogs”, Current Biology – badanie dotyczące pamięci epizodycznopodobnej u psów.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27889264/ - Fugazza C. i wsp. – „Mental representation and episodic-like memory of own actions in dogs”, Scientific Reports – badanie dotyczące zdolności psów do przypominania sobie własnych wcześniejszych działań.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7320188/ - Gácsi M., Topál J., Miklósi Á., Dóka A., Csányi V. – „Attachment behavior of adult dogs living at rescue centers: Forming new bonds”, Journal of Comparative Psychology – badanie dotyczące tworzenia nowych więzi przez dorosłe psy przebywające w schroniskach.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11824906/ - Cimarelli G., Schindlbauer J., Pegger T., Wesian V., Virányi Z. – „Secure base effect in former shelter dogs and other family dogs: Strangers do not provide security in a problem-solving task”, PLOS ONE – badanie dotyczące relacji psów adoptowanych ze schronisk z ich aktualnymi opiekunami.
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0261790
DOI (ang. Digital Object Identifier): 10.1371/journal.pone.0261790 - Bowl&Bone Republic – „Jak pachnie świat psa? Wszystko, co warto wiedzieć o niezwykłym psim węchu” – materiał dotyczący znaczenia zapachu w poznawaniu świata przez psa.
https://www.bowlandbone.pl/jak-pachnie-swiat-psa-wszystko-co-warto-wiedziec-o-niezwyklym-psim-wechu/ - Bowl&Bone Republic – „Jak pies okazuje zaufanie opiekunowi? 10 subtelnych sygnałów” – artykuł dotyczący budowania poczucia bezpieczeństwa i więzi pomiędzy psem a człowiekiem.
https://www.bowlandbone.pl/jak-pies-okazuje-zaufanie-opiekunowi/ - Bowl&Bone Republic – „Kogo pies uważa za pana i jak wybiera swojego opiekuna?” – materiał dotyczący relacji psa z konkretnymi osobami.
https://www.bowlandbone.pl/jak-szczeniak-wybiera-pana/ - Bowl&Bone Republic – doświadczenie zespołu w obserwowaniu potrzeb psów oraz relacji budowanych pomiędzy pupilami i ich opiekunami.
